Początki Orkiestry Opery i Filharmonii Podlaskiej sięgają 1954 r., kiedy została powołana Symfoniczna Orkiestra w Białymstoku. Muzycy Orkiestry nie mieli wówczas własnej siedziby – próby i koncerty odbywały się m.in. w Teatrze Dramatycznym im. A. Węgierki czy Pałacyku Gościnnym w Białymstoku. Po dwudziestu latach działalności artystycznej Orkiestra otrzymała status filharmonii i przeniosła się do sali koncertowej przy ulicy Podleśnej.
W 70-letniej historii zespołu o kształcie artystycznym Orkiestry decydowali dyrektorzy: K. Złocki, L. Hanek, J. Kulaszewicz, T. Chachaj, M.J. Błaszczyk, M. Nałęcz-Niesiołowski i R. Skolmowski, D. Tanajewski, E. Iżykowska-Lipińska i obecnie V. Bielecka. Kierownikami artystycznymi zespołu byli J. Salwarowski, J. Chrenowicz, M. Klauza, P. Kotla i obecnie M.J. Błaszczyk. Na estradzie Filharmonii gościli wybitni dyrygenci, soliści i kompozytorzy, m.in. P. Anderszewski, E. Auer, K. Danczowska, N. Goerner, H.M. Górecki, L. Grychtołówna, K. Jakowicz, J. Kaspszyk, J. Katlewicz, K. Kenner, W. Kilar, K. Kord, J. Krenz, K.A. Kulka, W. Lutosławski, J. Maksymiuk, W. Michniewski, S. Mintz, G. Ohlsson, P. Paleczny, K. Penderecki, M. Pijarowski, Ś. Richter, R. Smendzianka, D. Smith, T. Strugała, W. Wiłkomirska, A. Wit, T. Wojciechowski, M. Zilm.
Zespół występuje gościnnie w kraju i za granicą (m.in. Austria, Belgia, Białoruś, Chiny, Estonia, Finlandia, Norwegia, Francja, Litwa, Łotwa, Niemcy, Rosja, Szwecja, Ukraina, Wielka Brytania, Włochy). W 1995 r. Orkiestra OiFP pod batutą M.J. Błaszczyka koncertowała w nowojorskiej Carnegie Hall.
Za dokonania fonograficzne zespół wyróżniony został licznymi nagrodami, m.in. Nagrodą Muzyczną Fryderyk w kategorii: Album Roku Muzyka Symfoniczna i Koncertująca za album Paderewski – Piano Concerto, Polish Fantasy z udziałem K. Kennera pod dyrekcją M. Nałęcz-Niesiołowskiego (2012), Nagrodą Muzyczną Fryderyk w kategorii: Album Roku Muzyka Współczesna za album Symphony of Providence z udziałem P. Łukaszewskiego, A. Mikołajczyk-Niewiedział, A. Rehlis, J. Bręka, Chóru Polskiego Radia w Krakowie i Chóru OiFP pod dyrekcją M. Nałęcz-Niesiołowskiego (2016), Nagrodą Muzyczną Fryderyk w kategorii: Album Roku Muzyka Współczesna za album IV Symfonia – Symphony on the Mercy of God P. Łukaszewskiego z udziałem solistów: A. Mikołajczyk-Niewiedział, M. Nerkowskiego oraz Chóru i Chóru Dziecięcego OiFP pod dyrekcją W. Michniewskiego (2017), Nagrodą Muzyczną Fryderyk w kategorii: Album Roku Muzyka Symfoniczna oraz Nagrodą Feniks 2022 w kategorii: Muzyka Chrześcijańska Klasyczna za płytę z nagraniem III i VI Symfonii Pawła Łukaszewskiego (Wydawca: DUX Recording Producers), z udziałem Anny Mikołajczyk-Niewiedział oraz Orkiestry i Chóru Opery i Filharmonii Podlaskiej pod dyrekcją Mirosława Jacka Błaszczyka (2022) oraz Nagrodą Muzyczną Fryderyk w kategorii: Album Roku Muzyka Orkiestrowa za płytę Paweł Łukaszewski, Symphoniae Sacrae 1 (2024).
Repertuar zespołu składa się z największych dzieł światowej literatury symfonicznej, a także muzyki współczesnej. Od 2012 r. siedzibą Orkiestry jest nowy gmach Opery i Filharmonii Podlaskiej – Europejskiego Centrum Sztuki w Białymstoku, a repertuar zespołu wzbogacił się o dzieła operowe i musicalowe. Na deskach teatru zespół występuje w operach Straszny dwór S. Moniuszki, Traviata G. Verdiego, Czarodziejski flet W.A. Mozarta, Carmen G. Bizeta, Cyganeria i Turandot G. Pucciniego, Halka (wileńska) S. Moniuszki – koprodukcja z TWON, Dyptyk wielkanocny: Via Crucis P. Łukaszewskiego / Cavalleria rusticana P. Mascagniego, Pajace R. Leoncavalla i Rycerskość wieśniacza P. Mascagniego oraz Kopciuszek albo tryumf dobroci G. Rossiniego, w musicalach Korczak Ch. Williamsa, Upiór w operze A. Lloyda Webbera, Skrzypek na dachu J. Bocka, Doktor Żywago L. Simon, West Side Story L. Bernsteina i Vesper G. Guthmana, w operetce Zemsta nietoperza J. Straussa, Baron cygański J. Straussa i Wesoła wdówka F. Lehára, a także oratorium Noc dziadów P. Nazaruka i K. Herdzina.
W 2016 r. Orkiestra wraz z Chórem Dziecięcym OiFP wzięła udział w polskim prawykonaniu utworu Pluton, odnowiciel C. Matthewsa pod dyrekcją P. Kotli. Zespół także jako pierwszy wraz z Chórem i Chórem Dziecięcym OiFP wykonał IV Symfonię Symphony on the Mercy of God P. Łukaszewskiego pod kierownictwem W. Michniewskiego. W kwietniu 2021 r. muzycy Orkiestry OiFP wzięli udział w koncercie wielkanocnym Cud Życia w warszawskim Ufficio Primo, którego gościem specjalnym był światowej sławy tenor Andrea Bocelli. W kwietniu 2022 r. wystąpili z natomiast z hiszpańskim tenorem José Carrerasem podczas koncertu Cud Życia 2. Oba wydarzenia były transmitowane na antenie TVP1. We wrześniu 2022 r. orkiestra została zaproszona na Międzynarodowy Festiwal Muzyczny im. Michała Kleofasa Ogińskiego w Płungianach (Plunge) na Litwie. We wrześniu i październiku 2023 r. Orkiestra OiFP (wraz z chórem i solistami) wystąpiła podczas koncertów w Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej na Jasnej Górze oraz w Sanktuarium Najświętszego Sakramentu w Sokółce. Wykonane tam zostało dzieło oratoryjne Pawła Łukaszewskiego Nieszpory o Matce Bożej Jasnogórskiej Królowej Polski. W grudniu 2023 r. artyści Orkiestry i Chóru OiFP pod batutą Maestro Mirosława Jacka Błaszczyka wystąpili w prestiżowym Audytorium Conciliazione w Rzymie, podczas koncertu dziękczynnego za błogosławioną Rodzinę Ulmów. W styczniu 2024 r. wzięli udział w koncercie Psalmy Pokoju i Pojednania w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie.
Skład sekcji waltorni:
Tomasz Czekała
Maciej Dujczyński
Siergiej Janowicz
Wanda Kurowska
Aleksander Staryniec
Adam Drewnowski
Artur Nowicki
Konrad Ołdakowski
