Orkiestry i sekcje waltorni

Orkiestra Symfoniczna w Białymstoku istnieje od 1954 roku. W roku 1974 uzyskała status Filharmonii, a dwa lata później przeniosła się do nowej siedziby z profesjonalną salą koncertową, co umożliwiło realizację szerokiego repertuaru - od wielkich dzieł symfonicznych i koncertów oratoryjno-kantatowych po recitale organowe, a także organizację licznych festiwali i konkursów. Kolejnymi dyrektorami instytucji od momentu powstania Orkiestry Symfonicznej w Białymstoku byli: Kazimierz Złocki (1954-1955), Leon Hanek (1955-1958), Jan Kulaszewicz (1958-1971), Tadeusz Chachaj (1971-1989), Mirosław Jacek Błaszczyk (1990-1996), Marcin Nałęcz-Niesiołowski (1997-2011), Robert Skolmowski (2011-2014) i od 2005 Damian Tanajewski

Opera Nova to jedyny teatr operowy na terenie Kujaw i Pomorza, należy do najważniejszych instytucji artystycznych regionu.

Początki instytucji to Studio Operowe, którego pierwsze przedstawienie 21 września 1956 dało początek odległej jeszcze w czasie państwowej operze, której główną siedzibą był wówczas Państwowy Dom Sztuki przy ul. Gdańskiej 20 a przedstawienia odbywały się w Teatrze Polskim w Bydgoszczy.

Starania środowiska artystycznego i lokalnych władz doprowadziły po latach do powstania jednego z najnowocześniej wyposażonych teatrów operowych. Oficjalne oddanie gmachu Opery Nova przy ul. Marszałka Focha 5 odbyło się w październiku 2006.

Za oficjalną datę utworzenia Opery Śląskiej przyjmuje się dzień premiery "Halki" Stanisława Moniuszki (14.06.1945), którą wystawił zespół utworzony i kierowany przez Adama Didura.

Pierwszy oficjalny koncert symfoniczny odbył się 2 marca 1945 w częstochowskim Teatrze Miejskim. Wkrótce orkiestra usamodzielniła się i otrzymała pierwszą siedzibę przy ulicy Dąbrowskiego 16, która służyła orkiestrze przez 20 lat. Od 1954 roku podjęto starania o budowę sali koncertowej. Ich efektem jest budynek, w którym filharmonicy pracują do dziś).

Orkiestra Opery Bałtyckiej liczy sobie kilka lat więcej niż sama instytucja. Początkowo była orkiestrą filharmoniczną, i jako taka towarzyszyła spektaklom Opery Bałtyckiej, powołanej w roku 1950. Stan ten trwał do roku 1975, kiedy to jeden zespół nie był już  w stanie służyć jednocześnie muzyce operowej i symfonicznej. Dzięki utworzeniu nowej orkiestry filharmonicznej, orkiestra operowa uzyskał pełną samodzielność.

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Bałtyckiej istnieje od roku 1946. Powstała w roku 1974 Gdańska Orkiestra Symfoniczna rok później stała się Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Bałtyckiej. Założycielem i wieloletnim dyrektorem artystycznym orkiestry był Zygmunt Rychert.

Rozpoczęła działaność w maju 2011. Debiutem koncertowym zespołu było wykonanie IX Symfonii Ludwiga van Beethovena wspólnie z Brandenburgisches Staatsorchester Frankfurt, chórem Singakademie z Frankfurtu oraz Chórem Akademii Sztuki ze Szczecina. Twórcą i pierwszym dyrektorem Orkiestry był Piotr Borkowski (2011-12). W latach 2013-17 Orkiestra Filharmonii Gorzowskiej pracowała pod dyrekcją Moniki Wolińskiej. Od 2017 zespołem kieruje Jacek Kraszewski.

I, CULTURE Orchestra (ICO) to zespół wybitnie uzdolnionych młodych instrumentalistów z Polski i krajów Partnerstwa Wschodniego: Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Gruzji, Mołdawii oraz Ukrainy, powołany przez Instytut Adama Mickiewicza w 2011 roku.

Misją ICO jest wspieranie pozytywnych zmian w rozwoju kulturalnym i społecznym krajów Europy Wschodniej i Południowego Kaukazu poprzez prezentowanie projektów o najwyższej jakości artystycznej.

W dniu 20 kwietnia 1964 w teatrze w Jeleniej Górze miał miejsce koncert  jeleniogórskiej orkiestry symfonicznej. Inicjatorem tego muzycznego wydarzenia był dyrektor szkoły muzycznej - Stefan Strahl, przybyły zaledwie osiem miesięcy wcześniej do Jeleniej Góry. W tym historycznym koncercie wzięli udział nauczyciele i uczniowie szkoły oraz członkowie orkiestry wojskowej. Wydarzenie to dało początek historii, na której kartach wciąż zapisywane są nowe rozdziały w dziejach prężnie działającej wizytówki miasta i regionu, chluby mieszkańców – Filharmonii Dolnośląskiej w Jeleniej Górze.

Historia Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Kaliskiej sięga 1974 roku, choć sama idea jest znacznie starsza. Początki zespołu związane są o osobą Andrzeja Bujakiewicza, dyrektora Państwowej Szkoły Muzycznej I i II st w Kaliszu. Początkowo w skład orkiestry weszli jej uczniowie, absolwenci i nauczyciele.

Jeszcze było słychać odgłosy wojny, gdy muzycy Filharmonii Śląskiej przygotowywali się do swego pierwszego występu. W czwartek 26 maja 1945 roku w inauguracyjnym koncercie orkiestrą dyrygowali Jan Niwiński i Faustyn Kulczycki. Program w całości wypełniła muzyka polska. Od zarania Filharmonii Śląskiej do Katowic przybywali najwybitniejsi artyści, m.in.: Zbigniew Drzewiecki, Stanisław Szpinalski, Henryk Sztompka, Grażyna Bacewicz, Eugenia Umińska, Irena Dubiska, Wanda Wiłkomirska. Takie wydarzenia, jak kompozytorski koncert Ludomira Różyckiego, czy recital Ady Sari, zapisały się w kronikach tamtych pierwszych lat.

Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach (wcześniej działająca jako Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia) powstała w 1935 roku w Warszawie. Zespół utworzył i prowadził do wybuchu II wojny światowej Grzegorz Fitelberg. W marcu 1945 roku Orkiestra reaktywowana została w Katowicach przez Witolda Rowickiego. W roku 1947 dyrekcję artystyczną objął ponownie - powróciwszy z zagranicy - Grzegorz Fitelberg. Po jego śmierci w 1953 roku Zespołem kierowali m.in. Jan Krenz (1953-68), Kazimierz Kord (1969-73) czy Antoni Wit (1983-2000) Joanna Wnuk-Nazarowa (2000-2018), Ewa Bogusz Moore (2018-2025). Od roku 2025 funkcję dyrektora naczelnegi i programowego pełni Adam Balas. Funkcję dyrektora artystycznego pełnili kolejno: Gabriel Chmura (2001–2007), Jacek Kaspszyk (2009–2012), Alexander Liebreich (2012–2019), Lawrence Foster (2019–2023) i Marin Alsop (2023-nadal). Funkcje honorowe NOSPR pełnili Stanisław Skrowaczewski, Jan Krenz i Jerzy Semkow.

Filharmonia im. H. Wieniawskiego działa od grudnia 1944 roku. Funkcję Dyrektora Naczelnego w kolejnych latach pełnili:

• Jan Widmański (1945-1951)
• Antoni Niemczynowski (1951-1953)
• Ryszard Wiercioch (1953-1955)
• Andrzej Cwojdziński (1955-1964)
• Marian Lewandowski (1964-1969)
• Adam Natanek (1969-1990)
• Leszek Hadrian (1990-1997)
• Teresa Księska-Falger (1997-2004)
• Mirosław Ziomek (2004-2009)
• Jan Sęk (2009-2018)
• Wojciech Rodek (2018-2022)
• Zuzanna Dziedzic (2022-2023 jako P.O.)
• Dominik Mielko

Teatr Wielki w Łodzi zainaugurował swoją działalność w 1967 roku. Do tej pory przygotował ponad 240 premier, a wśród nich wiele prapremier polskich i światowych. Zrealizowano tu dzieła zarówno kompozytorów tzw. klasycznych, jak: Vincenzo Bellini, Georges Bizet, Piotr Czajkowski, Gaetano Donizetti, Charles Gounod, Wolfgang Amadeus Mozart, Giacomo Puccini, Gioacchino Rossini, Giuseppe Verdi, Richard Wagner, jak i współczesnych: Arthur Bliss, Philip Glass, Krzysztof Penderecki, Francis Poulenc, Sergiusz Prokofiew, Igor Strawiński, Romuald Twardowski, Francesco Cilea, Domenico Cimarosa a ostatnio Leonard Bernstein.

Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina, została założona w 1915 r. jako Łódzka Orkiestra Symfoniczna i jest najstarszą po Filharmonii Narodowej orkiestrą filharmoniczną w Polsce. Od 1945 nosiła nazwę Państwowa Filharmonia, od 1984 r. im. Artura Rubinsteina, a od 1999 Filharmonia Łódzka. 17 lutego 1915 roku odbył się premierowy koncert Łódzkiej Orkiestry Symfonicznej w Grosses Theater, której założycielem i pierwszym dyrygentem był Tadeusz Mazurkiewicz. W historycznym składzie znaleźli się m.in. Paweł Klecki – wtedy świetnie zapowiadający się skrzypek, później wielkiej sławy dyrygent – oraz Aleksander Tansman, wybitny kompozytor.

Z inicjatywą powołania orkiestry wystąpił Mirosław Dąbrowski w styczniu 1946 podczas zebrania Związku Zawodowego Muzyków RP. Już po dwóch miesiącach, 17 marca 1946 odbył się inauguracyjny koncert Małej Orkiestry Symfonicznej Związku Zawodowego Muzyków RP pod batutą pierwszego kierownika i dyrygenta Mirosława Dąbrowskiego. W programie koncertu znalazły się: Marsz Holzmanna, Wiązanka melodii operowych Schreinera, fantazja Echo z polskich gór Żaka i walc z operetki Zemsta nietoperza Straussa.

Przed 1945 rokiem Opole nie miało zawodowej orkiestry, a już dwa lata po wojnie działała Mała Orkiestra Symfoniczna. Następnie był Zespół przy Państwowym Teatrze Ziemi Opolskiej. W marcu 1952 roku powstała nowa placówka muzyczna - Wojewódzka Orkiestra Symfoniczna. Orkiestra nie miała własnej siedziby, zajęcia odbywały się w Wojewódzkim Domu Kultury. Pod koniec 1957 roku Orkiestrę przemianowano na państwową, zaś w czerwcu 1969 roku otrzymała nazwę Państwowa Orkiestra Symfoniczna imienia Józefa Elsnera. Nazwa Państwowa Filharmonia Opolska istnieje od 1972 roku.

Inicjatorami powstania Płockiej Orkiestry Symfonicznej im. Witolda Lutosławskiego byli działacze Płockiego Towarzystwa Muzycznego, którym przewodził wieloletni dyrektor płockiej szkoły muzycznej i animator życia muzycznego na północnym Mazowszu - dr Marcin Kamiński. Od 1975 roku orkiestra występowała pod nazwą Orkiestra Kameralna Płockiego Towarzystwa Muzycznego. W styczniu 1977 roku rozpoczęła działalność samodzielną jako Płocka Orkiestra Kameralna by w roku 1998 w związku ze zwiększeniem ilości muzyków oraz poszerzeniem repertuaru zostać przemianowaną na Płocką Orkiestrę Symfoniczną.

Orkiestra powstała z inicjatywy Tadeusza Szeligowskiego, poznańskiego kompozytora, pierwszego dyrektora Filharmonii Poznańskiej. Inauguracyjny koncert odbył się 10 listopada 1947 roku pod batutą jej pierwszego dyrygenta, Stanisława Wisłockiego.

Sinfonietta Polonia realizuje autorski program swojego dyrektora naczelnego i artystycznego - Cheunga Chau. Członkowie zespołu, to młodzi, utalentowani muzycy, soliści i kameraliści, laureaci wielu konkursów muzycznych.

Orkiestra współpracowała  z solistami, takimi jak: Colin Carr, Daniel Veis i Cecylia Barczyk, pianiści - Ning An, Andrzej Tatarski, Maria Masycheva i Joanna Marcinkowska,  flecista Pierre-Ives Artaud, oboista Nathan Hughes, skrzypkowie - Adrian Levine, Dominika Falger, Ben Sayevich, Stefan Tarara, Natalia Walewska, Blanka Bednarz, Anna Maria Staśkiewicz, Ying Zhang, altowiolista Ulrich Knörzer, Filip Wojciechowski Trio, śpiewacy:  Barbara Kubiak, Barbara Gutaj-Monowid, Renata Drozd, Dorota Szczepańska, Chunquing Zhang, Anna Karasińska, Jaroslaw Bręk, Piotr Friebe, Piotr Rafałko, Patrick Garayt, Keqing Liu, Tomasz Raczkiewicz, Ingolf Seidel, Hubert Stolarski, a także z zespołami, m. in. China National Symphony Orchestra and Chorus, Poznański Chór Chłopięcy, Chór Kameralny UAM, Kammerorchester Pro Artibus Hannover, gościnnymi dyrygentami, jak Jacek Rogala, Renchang Fu, Marcin Sompoliński, Markus L. Frank, Dariusz Mikulski, Aleksander Gref czy Silvio Segantini.

Historia instytucji sięga daty 30 września 1910, kiedy to w Gmachu pod Pegazem wykonano operę Czarodziejski flet Wolfganga Amadeusza Mozarta. Od 2012 dyrektorem Teatru Wielkiego w Poznaniu jest Renata Borowska-Juszczyńska.

29 kwietnia 1955 r. odbył się pierwszy koncert 33-osobowej Wojewódzkiej Orkiestry Symfonicznej w Rzeszowie (solista Adam Harasiewicz, dyrygent Jan Gąsiorowicz). Od pierwszego sezonu (wrzesień '55) kierownikiem artystycznym i dyrygentem był Janusz Ambros (do 1971). Upaństwowienie Wojewódzkiej Orkiestry Symfonicznej nastąpiło w 1958 r., rok później powołano do życia chór mieszany. W 1960 r. rozpoczęto - kontynuowany do dziś - cykl audycji dla szkół i przedszkoli (obecnie ok. 100 audycji w miesiącu), stale powiększano orkiestrę, dokupywano instrumenty.

Sekcja waltorni:

Zbigniew Kaliciński
Bartłomiej Skrobot
Mieczysław Gach
Zakharii Nemirov

Filharmonia Sudecka (pierwsza nazwa Filharmonia Wałbrzyska) powstała w roku 1978 z inicjatywy lokalnych władz i środowiska muzycznego. O utworzenie nowej instytucji muzycznej poproszono dyrektora Józefa Wiłkomirskiego, który zdołał pozyskać muzyków i 1 września 1978 orkiestra w składzie 69 osób rozpoczęła próby, a już 5-go października dała pierwszy koncert w Hradec Kralove (w byłej Czechosłowacji). Oficjalna inauguracja odbyła się w Wałbrzychu 25-go listopada tegoż roku.

Koncert inauguracyjny Filharmonii, złożony z utworów kompozytorów polskich, odbył się 5 listopada 1901. Orkiestrę poprowadził Emil Młynarski, a jako soliści wystąpili Wiktor Grąbczewski (bas) oraz Ignacy Jan Paderewski, światowej sławy pianista, kompozytor i przyszły mąż stanu. Pierwszym dyrektorem artystycznym filharmonii był Emil Młynarski(1901-1905), następnie Zygmunt Noskowski (1906-1908), Henryk Melcer (1908-1909), Grzegorz Fitelberg (1909-1911), Zdzisław Birnbaum (1911-1914 i 1916-1918), Roman Chojnacki (1918-1938) oraz Józef Ozimiński (1938-1939).

Zaraz po zakończeniu drugiej wojny światowej, w 1945 roku, skrzypek i dyrygent Stefan Rachoń założył orkiestrę, która spełniać miała wielorakie zadania. W praktyce lwią część repertuaru stanowiła muzyka popularna, często nawet rozrywkowa. Do podstawowych obowiązków zespołu należało dokonywanie nagrań archiwalnych dla Polskiego Radia i Telewizji. W połowie lat siedemdziesiątych w profilu artystycznym orkiestry zaczęły zachodzić istotne zmiany. Pojawili się nowi dyrygenci, pełniący również funkcje dyrektorów artystycznych.

Powstała z inicjatywy jednego z najwybitniejszych dyrygentów polskich - Jerzego Semkowa. Utworzono ją na mocy rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 1 października 2007. W skład orkiestry wchodzą najzdolniejsi absolwenci i studenci wszystkich uczelni muzycznych w Polsce, którzy nie ukończyli 30 roku życia.

W kwietniu 1984 roku, na zaproszenie działającej już wcześniej Polskiej Orkiestry Kameralnej, przybył do Polski, jako solista i dyrygent Yehudi Menuhin. By sprostać wymaganiom zaplanowanego repertuaru, orkiestra zwiększyła skład, zapraszając do współpracy wybitnych muzyków z całego kraju. Idea stworzenia stałej orkiestry złożonej z instrumentów smyczkowych i podwójnej obsady instrumentów dętych stała się faktem. Yehudi Menuhin przyjął propozycję Dyrektora zespołu Franciszka Wybrańczyka i objął funkcję pierwszego gościnnego dyrygenta, a orkiestra przyjęła nazwę Sinfonia Varsovia.

Operę zaszczepił w Polsce królewicz Władysław IV Waza zaledwie w dwadzieścia lat po jej narodzinach we Florencji. W 1628 r. zaprosił on do Warszawy pierwszą włoską trupę operową. Gdy zaś w 1632 r. objął tron polski, urządził w Zamku Królewskim salę teatralną, w której zainicjował regularne przedstawienia operowe włoskiego zespołu pod dyrekcją Marca Scacchiego.

29 czerwca 1945 w 55 dzień po wyzwoleniu Wrocławia w przepełnionej, ledwie uporządkowanej sali Teatru Miejskiego zabrzmiał Polonez A-dur Fryderyka Chopina w wykonaniu orkiestry pod batutą Stefana Syryłły. Tak zaczęło się życie muzyczne miasta. Stworzona przez niego orkiestra pełniła równocześnie funkcję filharmonii i zespołu operowego (do 1 IX 1949, kiedy nastąpiło upaństwowienie Opery Wrocławskiej). W latach 1949-53 nie było w mieście orkiestry, dającej systematyczne koncerty. Był to czas gościnnych występów Opolskiej Orkiestry Symfonicznej oraz "Wtorków Muzycznych" organizowanych przez Państwową Wyższą Szkołę Muzyczną.

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii w Zabrzu rozpoczęła swoją działalność wiosną 1950 Powołano wtedy Towarzystwo Miłośników Filharmonii Górniczej, której celem było finansowanie nowo powstałego zespołu.

W gronie założycieli był między innymi wybitny kompozytor, aranżer, pianista i dyrygent - Edward Czerny.

Tego samego roku w październiku odbył się inauguracyjny koncert zespołu pod nazwą Filharmonia Górnicza.

Skład grupy waltorni:

Mirosław Kuchlewski
Jerzy Paliwoda
Grzegorz Zioła
Piotr Wylężek

W centrum Zielonej Góry, w budynku wzniesionym w 1900 roku, znajduje się siedziba Filharmonii Zielonogórskiej, której początki sięgają roku 1956. Wówczas to - 26 maja - odbył się inauguracyjny koncert Zielonogórskiej Orkiestry Symfonicznej pod dyrekcją Mieczysława Tomaszewicza. W roku 1961 orkiestra została upaństwowiona, zespół zyskał własną siedzibę. Przez wiele lat kierował nim Zygmunt Hassa.