Róg pasterski

Budowę rogu pasterskiego, podobnie jak budowę trombity rozpoczynamy od przygotowania odpowiedniego materiału, jednak drzewo musi mieć odpowiednio wygięty kształt.

fot. Rafał Bałaś fot. Rafał Bałaś
 
Kolejno obcinamy z niego gałęzie i usuwamy z drewna korę.

fot. Rafał Bałaś

Nastęnie podobnie jak w trombicie rozcinamy drewno na dwie połówki.


W przeciętym na połówki drewnie za pomocą dłut wydrążamy kanał.


Kolejno obydwie wydrążone połówki - tak jak trombitę - sklejamy ze sobą.

Wymiary wykonanego podczas warsztatów rogu pasterskiego przedstawia poniższy rysunek:


Na sklejony i ostatecznie wyszlifowany róg założone zostały pierścienie z korzenia świerkowego. W celu ich przygotowania korzenie przecinamy wzdłuż, po czym zostawiamy je na dwa dni w wodzie dla uelastycznienia. Wymoczone korzenie docinamy i na zakładkę zakładamy na róg.






Budowa ustnika do rogu pasterskiego i trombity

Wymiary budowanych ustników są umieszczone na poniższym rysunku:


Ustniki wykonane zostały z czarnego bzu.


Rafał Bałaś

Projekt zrealizowany w 2014 roku
w ramach III edycji programu
Szkoła Mistrzów Budowy Instrumentów Ludowych
organizowanego przez Instytut Muzyki i Tańca.

***
Projekt „Budowa rogu pasterskiego i trombity” jest efektem prac prowadzonych w ramach III edycji programu Szkoła Mistrzów Budowy Instrumentów Ludowych organizowanego przez Instytut Muzyki i Tańca. Celem programu jest uczenie i upowszechnianie technik budowy polskich instrumentów ludowych oraz wiedzy o ich roli w polskiej tradycji muzycznej. Nauka odbywa się metodą bezpośredniego przekazu mistrz-uczeń. Program ma także na celu zainteresowanie młodego pokolenia tradycyjnymi technikami budowy instrumentów i upowszechnianie faktu twórcy instrumentów – wspieranie młodych artystów.

Uczestnicy projektu

Mistrz: Zbigniew Wałach Wyrósł w kręgu góralskiej tradycji, w rodzinie o pokoleniowych tradycjach muzycznych i artystycznych. Jako wnuk artysty-malarza Jana Wałacha, od najmłodszych lat miał kontakt ze sztuką. Od wielu lat jest mocno związany z życiem muzycznym Beskidu Śląskiego. Za działalność artystyczną został laureatem jednej z najbardziej prestiżowych nagród w dziedzinie folkloru, nagrody im. Oskara Kolberga, którą otrzymał w 2003 roku, nagrodę Ministra Kultury, Lauru Srebrnej Cieszynianki 2004 oraz nagrodę Powiatu Cieszyńskiego w dziedzinie kultury. Jest założycielem i prymistą kapeli góralskiej Wałasi, która istnieje od 30 lat. Działania z zakresu rozwoju i popularyzacji muzyki, a także przekaz następnym pokoleniom kultury muzycznej, gry na instrumentach i ich budowa wpisują się jako niezwykle ważne elementy kontynuacji dziedzictwa kulturowego. Działalność instruktorska dała możliwość wykształcenia kolejnych pokoleń sprawnie grających muzyków. Swoim wychowankom przekazał pasję muzykowania i tradycyjny repertuar. Przekazuje swoją wiedzę, nie tylko jako instruktor muzyczny, ale również prowadząc wykłady i prelekcje dla wszystkich zainteresowanych kulturą góralską. Jest stypendystą Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zbigniew Wałach jest również inicjatorem cyklicznych imprez, które na stałe wpisały się w beskidzki kalendarz kulturalny, tj. Spotkania Gajdoszy i Dudziarzy, które rokrocznie gromadzą wielu miłośników muzyki tradycyjnej oraz Zaduszki Istebniańskie, poświęcone pamięci nieżyjącym twórcom Beskidu Śląskiego.

Uczeń: Rafał Bałaś urodził się 7 października 1990 roku w Żywcu. Od dziecka jest żywo zainteresowany folklorem górali żywieckich i szerzej łuku Karpat. Swoje zainteresowania przez wiele lat realizował tańcząc i grając na instrumentach ludowych w Zespole Pieśni i Tańca Żywczanie, z którym w 2007 roku zdobył Grand Prix XVIII Międzynarodowych Spotkań Folklorystycznych w Żywcu i Złotą Ciupagę na Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem. W wieku 7 lat u Jana Brodki rozpoczął naukę gry na okarynie, piszczałce sześciootworowej i piszczałce wielkopostnej. W roku 2002 rozpoczął naukę w szkole muzycznej w Żywcu w klasie akordeonu jednak głównie swoją uwagę poświęcał nauce gry na instrumentach pasterskich w klasie instrumentów ludowych pod okiem Czesława Węglarza. W kolejnych latach grając na dudach żywieckich, piszczałkach, okarynach i rogach odnosił wiele sukcesów w konkursach gry na instrumentach ludowych. Jako multiinstrumentalista jest laureatem m. in. Przeglądu Instrumentalistów ludowych organizowanego w ramach festiwalu górali polskich w Żywcu. Swoją dalszą drogę związał głównie z kontrabasem, nie zaprzestając gry na licznych instrumentach ludowych. Jest kontrabasistą w dwóch zespołach: etno-jazzowym Besquidians oraz kapeli Wałasi. Od kilku lat Rafał Bałaś realizuje kolejną pasję – budowę instrumentów. Zaczynał pod okiem Zbigniewa Wałacha, z którym realizował projekt nauki budowy gajd śląskich finansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu upowszechnianie kultury. W swoim zakresie Rafał nauczył się rzemiosła budowy dud żywieckich. Zbudowane przez niego pierwsze dudy wygrały II konkurs na budowę instrumentów ludowych im. Jana Kawuloka i Feliksa Jankowskiego organizowany przez Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku Białej. Obecnie Rafał Bałaś czynnie zajmuje się budową dud żywieckich. Od 2013 roku uczy gry na kontrabasie i instrumentach ludowych w Milówce, Koszarawie oraz Łodygowicach w ramach działalności Fundacji Braci Golec. W 2013 roku został zaproszony przez Fundacje Klamra z Żywca do udziału w projekcie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Dziedzictwo kulturowe – Kultura ludowa”. W projekcie tym jest współautorem albumu Gajdosze, w którym udokumentowane zostaną biografie i twórczość gajdoszy z Beskidu śląskiego, Beskidu żywieckiego oraz Zaolzia.



Podziel się tą informacją, jeśli uważasz że jest ciekawa




Polecamy także:






Translator

Reklama

Biografie